စစ္တပ္ စီစဥ္ေပးမႈနဲ႔ ကခ်င္စစ္ေရွာင္ ၃၀၀ခန္႔ ေနရပ္ျပန္လာႏိုင္ၿပီ

Hpaula Gam Hpang

၈ ႏွစ္ၾကာ စစ္ေရွာင္ေနျပီျဖစ္တဲ့ ကခ်င္စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေရး အသင္းေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ၾကိဳးစားေနခ်ိန္ ႏွစ္လေက်ာ္အတြင္း Nam San Yang စစ္ေရွာင္မိသားစု ၄၆ စုက လူဦးေရ ၂၈၀ ခန္႔ ေနရပ္ျပန္ၾကျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတုိ႔က အဓိက တပ္မေတာ္ အစီစဥ္နဲ႔ အိမ္ျပန္လာၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အခုလုိ Nam San Yang ေက်းရြာသားေတြ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ဖု႔ိ တပ္မေတာ္၊ အစုိးရနဲ႔ ေဒသခံေတြၾကား ေစ့စပ္ညႇိ႔ႏိႈင္း ကူညီေပးေနသူ ကခ်င္နာမည္ေက်ာ္ ေတးေရး၊ ေတးဆို အႏုပညာရွင္ Hpaula Gam Hpang ကုိ ကခ်င္သတင္းဌာန KNG ေမးျမန္းထားပါတယ္။

Nam San Yang စစ္ေရွာင္ေတြ ဒုတိယအၾကိမ္ ေနရပ္ျပန္တာနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းျပီး ေျပာျပပါ။
မတ္လ ၅ ရက္ ေန႔လယ္မွာ ျပင္ဆင္ထားတဲ့ အိမ္ေထာင္စု ၂၉ စု ျပန္ပါျပီ။ အရင္ ၁၇ စု နဲ႔ အခုေပါင္းရင္ ၄၆ စု ရွိသြားပါျပီ။ အခုအေခါက္ အိမ္ေထာင္စု ၂၉ စုမွာ ေနအိမ္မွာ ေနလုိ႔ရတာ ၇ စုေလာက္ပဲ ရွိတယ္။ က်န္တဲ့ ၂၂ စုက စစ္ပြဲေၾကာင့္သူတုိ႔ေနအိမ္ေတြ မရွိေတာ့လုိ႔ ေနလုိ႔ မရေတာ့ဘူး။ ဆုိေတာ့ သူတုိ႔က ကတ္သလစ္ဘုရားေက်ာင္းဝင္းမွာထားထားတယ္။ ဗုဒၶဘုန္းၾကီးေက်ာင္းမွာလည္း ေနတယ္။ အရင္ျပန္ႏွင့္ထားတဲ့ သူေတြရဲ႕ အိမ္မွာလည္း ေနတယ္။

အစုိးရဘက္ ကူညီေပးမႈ အေျခအေန ဘယ္လုိ ရွိလဲ။
ဒီတစ္ေခါက္မွာေတာ့ အစုိးရ လူကယ္ျပန္ မပါဘူး။ စစ္တပ္ကပဲ တစ္လစာ ကူညီထားေပးတာ ေတြ႕ရတယ္။ အရင္ ၁၇ အိမ္ေထာင္စုတုန္းကေတာ့ လူကယ္ျပန္ နဲ႔ တပ္မေတာ္က ၁ လစာ ေပးထားတယ္။ ဒီတစ္ေခါက္ေတာ့ တပ္မေတာ္တည္းပဲ လုပ္သြားတာ ေတြ႕ရတယ္။

အခုတစ္ေခါက္ေနရပ္ျပန္တဲ့ သူေတြထဲမွာ ဘယ္ေနရာမွာ ရွိေနတဲ့ သူေတြပါလဲ။
ျမစ္ၾကီးနားဘက္မွာေတာ့ ဝုိင္းေမာ္ မုိင္းနားစခန္း၊ ေငြေပ်ာ္စံျပ.. တခ်ိဳ႕ေတြက ဗန္းေမာ္ဘက္က ျဖစ္ျပီး Jeyang နယ္စပ္ဘက္ကလည္း ပါမယ္။ ပါဝင္တဲ့သူေတြ စာရင္းအတိအက်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ေကာင္းေကာင္း မသိဘူး။ ဒါက ရြာလူၾကီးေတြပဲ ပုိသိမယ္။

အခုေနရပ္ျပန္အေျခခ်ေနျပီျဖစ္တဲ့သူေတြအတြက္ အစုိးရဘက္က ဘယ္လုိ စီစဥ္ေပးမယ္လုိ႔ ကတိျပဳထားတာမိ်ဳး ရွိပါသလဲ။ အရင္ ပထမတစ္ေခါက္ ေနရပ္ျပန္သူေတြကုိ ျမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈးက ကတိေပးထားတာေတြလို လုပ္ေပးေနရဲ႕လား။
က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းဆရာ ၁ ေယာက္ကုိ အျမဲထားထားေပးတယ္။ တစ္လ တစ္ခါ လူလွဲေပးတယ္။ ဆက္သြယ္ေရး ဖုန္းလုိင္းအတြက္လည္း သူတုိ႔ တစ္ခါတည္းေတာ့ မလုပ္ေသးေပမယ့္ survey လာေကာက္တာမ်ိဳးေတာ့ လုပ္ေနတယ္။ ျပင္ဆင္ေနတာေတြေတာ့ ေတြ႕ေနရတယ္။

အခုတစ္ေခါက္ျပန္တာ လူဦးေရ ဘယ္ေလာက္လဲ။
၁၀၀ ေက်ာ္ ၁၈၀ ေလာက္ရွိမယ္။

ပထမတစ္ၾကိမ္ ေနရပ္ျပန္တဲ့ ဇန္နဝါရီလကုန္အထိေတာ့ ရြာအတြင္းပဲ မုိင္းရွင္းလင္းထားေသးတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ အခုေကာ ျပည္သူေတြအတြက္ လံုျခံဳေရးအေျခအေန ဘယ္လုိရွိလဲ။
အခုထိေတာ့ မေတြ႕ရေသးတဲ့ မိုင္းေတြ ရွာေဖြေနဆဲ။ အခု အိမ္ေထာင္စု ၂၉ စုအတြက္လည္း သူတုိ႔ ေနအိမ္ျခံဝင္းေတြအထိ ကၽြန္ေတာ္ကုိယ္တုိင္ ပါဝင္လုိက္ၾကည့္ျပီး BE တပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔တူ မုိင္းရွာတယ္။ အိမ္တြင္း၊ အိမ္ျပင္၊ အိမ္သာ၊ ေရတြင္း၊ ႏြားျခံ ျပီးေတာ့ ဘူဒုိဇာနဲ႔ျခံဳရွင္း တယ္။ ဆုိေတာ့ အခုျပန္တဲ့သူေတြအတြက္လည္း လံုျခံဳေရး လံုးဝ ရွိတယ္။ အခု Nam San Yang က Laiza ကုိ အဓိကဆက္ထားတဲ့ ေက်းရြာလည္း ျဖစ္တယ္။ အရင္ကေတာ့ ကားလမ္းရဲ႕အေရွ႕ဘက္ကုိ လံုးဝ ပိတ္ထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေန႔ အဲဒီျခံေတြ အားလံုး အကုန္ဖ်က္လုိက္ပါျပီ။ ေနအိမ္န႔ဲတည့္နဲ႔ ကာထားတဲ့ ျခံေတြ အားလုံးဖြင့္လုိက္ျပီ။ အဲဒီလမ္းသြယ္ေတြအထိလည္း မုိင္းရွင္းလင္းထားျပီ။ ရြာအျပင္ လယ္ယာ၊ ျခံအခင္း သြားမယ့္ေနရာေတြကုိေတာ့ ဒုတိယအဆင့္အေနနဲ႔ မုိင္းရွင္းလင္းဖုိ႔ျဖစ္တယ္။ သြားလာေရးအဆင္ေျပေအာင္ လံုျခံဳေရး လုပ္ေပးေနပါတယ္။

အခုေႏြရာသီေရာက္ေနျပီ။ ျပန္တဲ့သူေတြထဲမွာကေလးေတြပါရင္ သူတုိ႔ပညာေရးအတြက္ စီစဥ္ထားတာမ်ိဳး ရွိပါသလား။
ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး လာမယ့္ ၂၀၁၉-၂၀၂၀ ပညာသင္ႏွစ္အတြက္ အခုလက္ရွိ စာသင္ေဆာင္ကုိလည္း ျပင္ထိန္း လုပ္ဖုိ႔ ေျပာထားတယ္။ သက္ဆုိင္ရာကလည္း လာၾကည့္တယ္။ ပညာေရးကုိလည္း အရင္လုိ သူ႔ယႏၱရားအတုိင္း ဆက္လက္လုပ္သြားမယ္။ က်န္းမာေရးဌာန ေဆးရံုကုိလည္း အခု အင္ဂ်င္နီယာေတြ လာတြက္ခ်က္သြားျပီ။ ေဆာက္လုပ္သြားဖုိ႔ရွိေနျပီ။ က်န္တဲ့ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ ကုိလည္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ ျပန္ျဖစ္လာေအာင္ လုပ္ေနတယ္။ အခုထိေတာ့ ရြာဥကၠဌ တစ္ေယာက္ကပဲ လုပ္ေနတယ္။ က်န္တဲ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က ေဘးကေန ကူညီေပးတာမ်ိဳးပဲ ရွိတယ္။

အခုေနရပ္ျပန္ျပီျဖစ္တဲ့ အိမ္ေထာင္စု ၄၆ စုအတြက္ လူကယ္ျပန္နဲ႔ တပ္မေတာ္က လြဲျပီး က်န္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ကူညီတာ ရွိျပီလား။
လာၾကည့္ျပီး ကူညီမယ္လုိ႔ ေျပာဆုိသြားတာေတြပဲ ရွိေသးတယ္။ ဥပမာ ICRC လုိမ်ိဳး အဖြဲ႔အစည္းေတြ လာၾကည့္တယ္။ အတိအက် ဘယ္ခ်ိန္ ကူညီမယ္ဆုိျပီး ေျပာတာေတာ့ မရွိေသးဘူး။ သူတုိ႔ ကူညီလာဖုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ ကူညီၾကပါလုိ႔လည္း ဖိတ္ေခၚခ်င္ပါတယ္။

ကခ်င္စစ္ေဘးဒုကၡသည္အားလံုး လံုျခံဳစြာ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေရး အသင္းေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေတြပါဝင္ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ စစ္ေရွာင္ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးေကာ္မတီ KHCC ကလည္း ျပင္ဆင္ ညႇိႏႈိင္းမႈေတြ ျပဳလုပ္ေနျပီလုိ႔ သိရပါတယ္။ ဆုိေတာ့ ဆရာတုိ႔အေနနဲ႔ သူတု႔ိနဲ႔ ဘယ္လုိ ခ်ိတ္ဆက္လုပ္ေဆာင္သြားဖုိ႔ ရွိလဲ။
Nam San Yang စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြ ရြာျပန္ခ်င္တယ္လုိ႔ စေျပာလာကတည္းက ကၽြန္ေတာ္လည္း အဲလုိအဖြဲ႔ေတြ ေပၚေပါက္လာဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အခ်င္းခ်င္း တစ္ခါတည္း ဆက္သြယ္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ေတာ့ နည္းနည္းခက္တယ္။ အဲလုိျဖစ္တဲ့အတြက္ ကုိယ္နဲ႔အဆင္ေျပသလုိ နည္းလမ္းေတြ ရွာေဖြေနၾကတယ္လုိ႔ ခံယူတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ Nam San Yang ေဒသခံေတြကုိအျမဲေျပာတဲ့အခ်က္တစ္ခုရွိတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ခရစ္ယာန္က်မ္းစာထဲက ဗတိၱဇံဆရာေယာဟန္လုိ သခင္ေယရႈၾကြလာေတာ္မူမယ့္ အေၾကာင္းအရာကုိ ေရွ႕ေျပးျပင္ဆင္ေဟာေျပာတဲ့ သူအျဖစ္ ခံယူတယ္။ ဒီလုိပဲ အခု Nam San Yang ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေရး စတင္လုပ္ေဆာင္လာကတည္းက မသိေပမယ့္ နည္းလမ္းရွာလုပ္ေဆာင္ခဲ့တာပဲ ရွိတယ္။ အခု ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အဖြဲ႔စည္းေတြက တစ္ျပည္လံုးအတုိင္းတာ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရမ္းေကာင္းပါတယ္။ ေထာက္ခံပါတယ္။

Nam San Yang မွာ ဒုတိယအၾကိမ္ထိ ျပန္ၾကျပီ။ အခုေနာက္ထပ္ ျပန္မယ့္သူေတြကုိ ဆရာတုိ႔ဆက္လက္ဦးေဆာင္မလား။ ဒါမွမဟုတ္ KHCC ကုိ အပ္မလား သိလုိပါတယ္။
အခုထိေတာ့ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ခ်င္း ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးတာ မရွိေသးဘူး။ Kachin Humanitarian Concern Committee ဆုိတာလည္း အခုမွ ၾကားဖူးတာပါ။ သူတုိ႔နဲ႔လည္း ေတြ႕ဆံုလုိပါတယ္။ Nam San Yang အၾကာင္းကုိလည္း ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ ကခ်င္တစ္ျပည္နယ္လံုးက စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြကိစၥ သူတုိ႔ျပန္တာဝန္ယူတာတဲ့အခ်ိန္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ကခ်င္ျပည္သူေတြအတြက္ အရမ္းေကာင္းမယ္လုိ႔ ျမင္တယ္။”

အခု တတိယအၾကိမ္ေျမာက္ ေနရပ္ျပန္ခ်င္တဲ့သူေတြကုိ စာရင္းေကာက္တာမ်ိဳး ရွိျပီလား။
အခုလည္း ကၽြန္ေတာ္ၾကားသိရသေလာက္ကေတာ့ ျပန္ခ်င္တဲ့သူေတြ အရမ္းဆက္သြယ္လာတယ္လုိ႔ ေျပာသံၾကားတယ္။ အိမ္ေထာင္စု ၅၀ ေလာက္ စားရင္းေပးလာတယ္လုိ႔ ရြာ ဥကၠဌ ေျပာျပတယ္။

အခုထိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ က ျပန္ခ်င္တဲ့သူေတြကုိ ကူညီေပးတာပဲ ရွိတယ္။ ကၽြန္ေတာ္စိတ္ထဲ ခံယူထားတာ တစ္ခုက ဘယ္သူ ဦးေဆာင္တာျဖစ္ျဖစ္ ရဲဌာန၊ မီးသတ္၊ ေထြအုပ္ျဖစ္ျဖစ္၊ တပ္မေတာ္ျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္သူျဖစ္ပါေစ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ရည္ရြယ္တာက ပထမဆံုး ဒီအစီစဥ္ျဖစ္လာေအာင္ လမ္းေဖါက္မယ္။ ကုိယ့္ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေအာင္၊ ကုိယ့္ေဒသမွာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ႏုိင္ေအာင္ပဲ အဓိကထားျပီး လုပ္ေဆာင္လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုလည္း တပ္မေတာ္က ဦးေဆာင္ျပီး လုပ္ေနတယ္။ ဒါသူတုိ႔ အခ်ိန္ၾကာ မလုပ္ႏုိင္ပါဘူး။ အခ်ိန္ တစ္ခဏအတြင္းမွာဘဲ လုပ္ႏုိင္မယ္။ ဆုိေတာ့ ေနာက္မွာေတာ့ အခုဖြင့္လာတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကပဲ လက္ဆင့္ကမ္းခံရမယ္လုိ႔ ျမင္တယ္။ တပ္မေတာ္က လုပ္ႏုိင္ရင္ေတာင္ ၃ ၾကိမ္ ေလာက္ပဲ တာဝန္ယူႏုိင္လိမ့္မယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။

Nam San Yang စစ္ေရွာင္ေတြ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ေရးမွာ ဆရာဘယ္လုိပါဝင္လာရပါသလဲ။
 လြန္ခဲ့တဲ့ႏုိဝင္ဘာ ၆ ရက္ေန႔က Nam San Yang ေဒသခံ ၂ေယာက္ ၃ ေယာက္ေလာက္ ကၽြန္ေတာ့္ဆီလာျပီး သက္ဆုိင္ရာကုိ ေျပာေပးဖုိ႔ လာေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ဗန္းေမာ္ဇာတိျဖစ္တယ္။ ဆုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ကုိယ္တုိင္လည္း စဥ္းစားတဲ့အခါ ဒီေနရာက အရမ္းအေရးၾကီးတဲ့ေနရာျဖစ္တယ္။ သူတုိ႔ေျပာသလုိ မိုင္းေတြဆုိ လမ္းေဘးေနရာအထိ ေထာင္ထားေသးတယ္။ အရမ္းထိတ္လန္႔တယ္။ ဒါေပမယ့္ ၈ ရက္ေန႔ ကၽြန္ေတာ္ ျမစ္ၾကီးနားလုိက္လာခဲ့တယ္။ ျပီးေတာ့ ေျမာက္ပိိုင္းတုိင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ထံ စာတင္တယ္။ သူတုိ႔ကုိလည္း ေမးတယ္။ တကယ္အိမ္ျပန္ခ်င္တာဟုတ္ရဲ႕လားဆုိျပီး ေမးေတာ့ သူတုိ႔လည္း ျပန္ခ်င္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာတဲ့အတြက္ အခုအေျခအေနျဖစ္လာတာျဖစ္တယ္။

ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ့ဘက္က စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကုိ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေအာင္၊ ကူညီမယ္ လာၾကဆုိျပီး လုပ္လာတာမဟုတ္ဘူူးလုိ႔ေျပာခ်င္တယ္။ စစ္ေရွာင္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ကၽြန္ေတာ္က အခုမွ ကူညီဖူးတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အရင္ စစ္ျဖစ္လာတဲ့ ၂၀၁၁ ေလာက္ကေန တတ္ႏုိင္သလုိ ကူညီေနတာျဖစ္တယ္။ အႏုပညာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ကၽြန္ေတာ္က ေက်းဇူးရွင္ ျပည္သူေတြကို ေဖ်ာ္ေျဖခဲ့တယ္။ ၁၀ မိနစ္ေလာက္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သူတုိ႔ ပူပန္ေသာကေတြ ကင္းေဝးပါေစ ဆုိျပီး အႏုပညာရွင္ ညီအစ္ကုိေတြနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈ လုပ္ခဲ့တာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ေျပာဆုိလာက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ Nam San Yang ဟာ စစ္ေရွာင္ကူညီေရးအဖြဲ႔ၾကီးေတြ ထပ္ေပၚလာဖုိ႔ ပထမဆံုး ေျခလွမ္းအေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာ္တတ္လုိ႔ မဟုတ္ပါဘူး။ လူထုကုိ ခ်စ္ျမတ္ႏုိးတဲ့ စိတ္တစ္ခုတည္းနဲ႔ လုပ္တာပဲ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

  • Popular

  • Latest