UNHCR

ကချင်ဒေသ စစ်ရှောင်အရေး အကူအညီနှင့်ကာကွယ်မှု တိုးမြှင့်ရန် တောင်းဆို

ကချင်ဒေသက စစ်ဘေးသင့်ပြည်သူတွေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုနဲ့ အကူအညီတွေ တိုးမြှင့်ပေးဖို့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း ၁၂၉ ဖွဲ့က ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့မှာ တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့ဟာ KIA နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တို့ကြား တစ်ကျော့ပြန်တိုက်ပွဲတွေ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့တာ ၁၅ နှစ်ပြည့်တဲ့နေ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ UNHCR ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရတော့ ၂၀၂၁ မတိုင်ခင်က ကချင်မှာ စစ်ရှောင်ဦးရေ ၆၈,၄၀၀ လောက်ပဲ ရှိခဲ့ပေမယ့် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ၁၇၆,၁၀၀ လောက် ထပ်တိုးလာပြီး စုစုပေါင်း ၂၄၄,၅၀၀ ကျော်အထိ ရှိလာပြီလို့ဆိုပါတယ်။ ဒီစစ်ဘေးရှောင်တွေကတော့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု၊ ဒရုန်းနဲ့ လက်နက်ကြီးအန္တရာယ်တွေကိုပါ ရင်ဆိုင်နေရပြီး အစားအသောက်၊ နေရာထိုင်ခင်း၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ ပညာရေး အကူအညီတွေ အရေးပေါ်လိုအပ်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ဖက်မှာတော့ နိုင်ငံတကာအကူအညီတွေကလည်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခတွေကြောင့် လျော့နည်းလာနေပြီး အကူအညီတွေကလည်း စစ်ကောင်စီကတစ်ဆင့် ဖြတ်သန်းရတာကြောင့် မြေပြင်ထိ မရောက်တာတွေ ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီအခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကချင်အမျိုးသမီးအစည်းအရုံး (KWAT) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မဆန်ထွယ်ကတော့ ခုလိုပြောပါတယ်။ “အကူအညီရောက်ဖို့ခက်တဲ့ ဒေသတွေမှာ လုပ်ကိုင်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ဖို့ အရမ်းအရေးကြီးတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ အာဆီယံအနေနဲ့လည်း မြန်မာနိုင်ငံတိုးတက်ပြောင်းလဲလာမယ်ဆိုရင် ရွေးတုစစ်အစိုးရကို မထောက်ခံဘဲ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ NUG နဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ အဖွဲ့တွေကို ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုတွေ များများလုပ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုချင်ပါတယ်”လို့ပြောပါတယ်။ ကချင်ဒေသတစ်ကြော့ပြန် စစ်ဘေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ရတာဟာ စစ်ခေါင်းဆောင်ဗိုလ်ချုပ်ဦးနေဝင်းလက်ထက် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် KIA နဲ့ စစ်တပ်တို့အကြား ၁၉၉၄ခုနှစ်တုန်းက ချုပ်ဆိုထားတဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်ဆဲရေး စာချုပ်ပျက်ပြယ်သွားတဲ့အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီစာချုပ်ဟာ ၂၀၀၈ခြေဥပေါ်ပေါက်လာတဲ့နောက်ပိုင်း  မြန်မာစစ်တပ်ဘက်က ကေအိုင်အေကို နယ်ခြားစောင့်တပ်အနေနဲ့ အသွင်းပြောင်းဖို့ ဖိအားပေးရာကနေ  စတင်ပျက်စီးလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့  ၁၅နှစ်ကျော်ကြာ ရပ်တန့်ထားတဲ့ ကေအိုင်အေနဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်ဆဲရေး သဘောတူစာချုပ်ဟာ ၂၀၁၁ခုနှစ် တစ်ကြော့ပြန်တိုက်ပွဲနဲ့အတူ  ပြန်လည် အမှန်တကယ် ပြတ်ဆဲသွားခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၉၄ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြယ်ပြီးနောက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကစပြီး တစ်ကျော့ပြန်တိုက်ပွဲတွေ ပြန်ဖြစ်လာတာကြောင့် စစ်မီးတွေ ဆက်လက်တောက်လောင်ပြီး ပြည်သူတွေ စစ်ဘေးသင့်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကချင်နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ တစ်ဦးကတော့ စစ်တွေ ချုပ်ငြိမ်းပြီး ငြိမ်းချမ်းဖို့ အတွက်ကတော့ စစ်ဘဲ တိုက်နေကြတာက အဖြေမဟုတ်သလို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းအရ ဆွေးနွေးဖြေရှင်းဖို့ရန်လည်း အရေးကြီးတယ်လို့ ခုလိုသုံးသပ်ပြောဆိုပါတယ်။ “နိုင်ငံရေး စကားဝိုင်းမှာ ဆွေးနွေးတာက အဓိကဟုတ်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အတူတကွ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်လို့လည်း မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရတာဟုတ်တယ်။ အဲတာကို ကြည့်ရင်တော့ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှုတွေက အရမ်း အရေးကြီးတာကို တွေ့ရပါတယ်”လို့ ခုလိုဆက်ပြောပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ဖက်တည်းကပဲ ရယူတာ၊ ပေးနေရတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ ရသင့်ရထိုက်တာတွေကို မျှမျှတတ ဆွေးနွေးပြီး ကတိကဝတ်တွေကို တည်မှသာ ကောင်းမွန်တဲ့အဖြေ ရနိုင်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာတော့ ကချင်ဒေသမှာ စစ်ဘေးရှောင်တချို့ နေရပ်ပြန်လာတာတွေရှိပြီး ၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီလကစတင်ပြီး ပြန်လာသူတွေ ရှိလာတယ်လို့ သိရပါတယ်။ UNHCR အရ ၂၀၂၁ မတိုင်ခင် စစ်ရှောင်ဦးရေ ၇၅,၀၀၀ လောက်ရှိခဲ့ပေမယ့် ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ၆၈,၄၀၀ အထိ လျော့ကျသွားပေမယ့် ၀၂၁ နောက်ပိုင်း စစ်ရှောင်ဦးရေကတော့ ၁၅၉,၅၀၀ ကနေ ၂၀၂၆ ဧပြီမှာ ၁၇၇,၀၀၀ အထိ တိုးလာတယ်လို့ဖော်ပြထားပါတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ စစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက် အစားအသောက်၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး အကူအညီတွေလိုအပ်နေသလို နေရပ်ပြန်သူတွေအတွက်လည်း အကူအညီလိုအပ်နေဆဲ ဖြစ်သလို နေရပ်ပြန်သူတွေမှာ မြေမြှုပ်မိုင်းနဲ့ စစ်လက်နက်အကြွင်းအကျန်အန္တရာယ်တွေကိုလည်း စိုးရိမ်နေရဆဲဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ By –…

Read More »

ကချင်ဒေသက စစ်ဘေးရှောင်များ လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီလိုအပ်နေ

ဒါဟာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၅ နှစ်အတွင်း စစ်ရှောင်ဦးရေ ၁၆၈၂၀၀ အထိသိသိသာသာတိုးလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

Read More »

အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ကချင်မှာစစ်ရှောင် ၈ သောင်းကျော်ထပ်တိုးလာ

ကချင်ပြည်နယ်မှာ စစ်ကောင်စီအာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်ရှောင်အရေအတွက် ၈ သောင်းကျော် ထပ်တိုးလာတယ်လို့ ကုလသမ္မဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာမဟာမင်းကြီးရုံး(UNHCR) ဩဂုတ်လထဲမှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၁ ခုနှစ် KIA နဲ့ စစ်တပ်တို့ တစ်ကျော့ပြန်တိုက်ပွဲ စတင်လာချိန်ကတည်းကနေ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ရီလထိ စစ်ရှောင်ဦးရေဟာ တစ်သိန်းတစ်သောင်းငါးရာ(၁၁၀၅၀၀ ) ထိသာရှိပေမယ့် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၄ ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်အထိ တစ်သိန်းကိုးသောင်းလေးထောင်ကိုးရာ( ၁၉၄၉၀၀)ထိ မြင့်တက်လာတယ်လို့ ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ UNHCR ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီထုတ်ပြန်ချက် နှစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၃ နှစ်ကျော်ကာလအတွင်း စစ်ရှောင်ဦးရေ ရှစ်သောင်း လေးထောင် လေးရာ(၈၄၄၀၀)ထိတိုးလာတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ကချင်မှာ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီအထိ ရွာလုံးကျွတ်စစ်ရှောင်ရတာမရှိခဲ့ပေမယ့် ဧပြီလ ၂၈ ရက်နောက်ပိုင်း ရွှေကူမြို့ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတိုက်ပွဲပြင်းထန်လာတာကြောင့် ရွာပေါင်း ၁၂ ရွာပြည်သူ တစ်သောင်းကျော် ပထမဆုံးရွာလုံးကျွတ်ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အဲဒိီနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့ နောက်ပိုင်း KIA ပူးပေါင်းတပ်ရဲ့စစ်ဆင်ရေးအတွင်းတိုက်ပွဲတွေကြောင့် ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ထဲက ရွာပေါင်း ၂၀ ထက်မနည်းတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသလို၊ မိုးမောက်၊ မံစီ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ပူတာအို နေရာဒေသအသီးသီးက ပြည်သူသောင်းနဲ့ချီထပ်ပြီး တိမ်းရှောင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ၃ နှစ်ကျော်ကာလကြာလာချိန်မှာ ကချင်ပြည်နယ်နေရာအနှံ့ စစ်ဘေးရှောင်သူတွေများနေတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။  လက်ရှိ ဒီစစ်ရှောင်တွေထဲက နေရပ်ပြန်သူတစ်ချို့ရှိနေပမယ့် အများစုကတော့ နေရပ်ပြန်လို့မရသေးဘဲ မြစ်ကြီးနား၊လိုင်ဇာ၊မိုင်ဂျာယန်၊ ဂွေထုဘက်ကို အများပိုင်းတိမ်းရှောင်နေကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လတ်တလော ဖုန်း၊အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ခံထားရတဲ့ ကချင်ပြည်နယ်မှာ မန္တလေး–မြစ်ကြီးနားလမ်းလည်း ထပ်ပြီးသွားလာခွင့်ပါပိတ်ခံထားရတဲ့တွက် စစ်ဘေးရှောင်တွေဟာ အဖက်ဖက်ကနေ ပိုပြီးခက်ခဲလာနေကြတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ “စစ်ရှောင်စခန်းတိုင်းမှာ  သူတို့အတွက် နေစရာတွေ ဆေးဝါးနဲ့ စားနပ်ရိက္ခာတွေက လိုအပ်နေတယ် ပြီးတော့ ကျောင်းသားတွေအတွက် စာသင်မဲ့နေရာတွေ ဆရာတွေမလုံလောက်တာကိုတွေ့ရတယ် မိဘတွေကိုယ်တိုင်ကလည်း ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ဖို့အခက်အခဲတွေရှိနေတာကိုတွေ့ရတယ်”လို့ KHRW(Kachin Human Right Watch )အဖွဲ့မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဂျက်ကော့ပ်(JACOP)က KNGကိုပြောပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာ ဆိုရင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံဟာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတဲ့နယ်နိမိတ်ဧရိယာ ပိုမို ကျယ်ဝန်းလာပြီး ကမ္ဘာ့အဆင့် ၉ နေရာရောက်ရှိနေတယ်လို့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဖြစ်စဉ်တွေနဲ့ တည်နေရာလေ့လာရေးအဖွဲ့(ACLED)ရဲ့  ဩဂုတ်လ၆ရက် ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ခုလိုအခြေအနေတွေနဲ့ပက်သက်ပြီး အရပ်သားပြည်သူတွေအနေနဲ့ သူတို့ကိုယ်တိုင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ ပြုလုပ်နိုင်ဖို့ အခက်အခဲတွေရှိနေနိုင်တယ်လို့ ရှေ့ပြေးအသံအဖွဲ့(Progressive Voice)ဥက္ကဌ ဒေါ်ခင်ဥမ္မာက သုံးသပ်ပြောဆိုပါတယ်။ “တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ  တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေက သူတို့ကိုယ်သူတို့တက်နိုင်သမျှ ကာကွယ်နိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့သတင်းအချက်အလက် စနစ်တကျပြင်ဆင်ပေးဖို့ လက်တွေ့ကျတဲ့ ပြင်ဆင်မှုလေးတွေ စီစဉ်ဖို့လိုပါမယ်။ လိုက်နာ ကျင့်သုံးရမယ့် မူ (Code of Conduct) တွေကို သေချာအကောင်အထည်ဖော်ဖို့လိုတယ် NUG၊ ERO ၊PDFဒီတပ်တွေမှာ ဦးဆောင်ကျတဲ့ သူတွေအနေနဲ့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေကနေပြီးတော့ လူအခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဝိုင်းဝန်းအားဖြည့်ပါဝင်ပေးနိုင်တဲ့ ကိစ္စရပ်တွေကို သူတို့လက်ကမ်းကြိုဆိုသင့်တယ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ပိုလုပ်သင့်တယ်”လို့ဆိုပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ လေယာဉ်နဲ့ ဒရုန်းတွေ အသုံးပြုတိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ပြည်တွင်းစစ်တွေကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှုမှာလည်း ကမ္ဘာ့အဆင့် ၃ အထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ပဋိပခအညွှန်းကိန်း အဆင့်မှာလည်း ၂အထိရောက်ရှိနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ အရပ်သားတွေအတွက် အန္တရာယ်အရှိဆုံးအဆင့် ၄ နေရာ ရပ်တည်နေတယ်လို့ ACLEDရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပ်ပါတယ်။…

Read More »