မြေယာနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်
-
Aug- 2026 -11 August
မြေရှားလုပ်ကွက်မှာ တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်တွေက လုပ်သားတွေကို လုပ်ခလစာပုံမှန်မပေးဘူးလို့ဆို
ချီဖွေမြို့နယ် ပန်ဝါဒေသက မြေရှားသတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းဆိုက်တွေမှာ လုပ်ကိုင်နေတဲ့ အလုပ်သမားအများစုကို တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်တွေက လုပ်ခလစာပေးရမယ့်အချိန်ရောက်ပေမယ့် ပုံမှန်ထုတ်မပေးတဲ့အတွက် သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူတွေအနေနဲ့ ဖြေရှင်းပေးဖို့ တောင်းဆိုနေပါတယ်။
Read More » -
5 August
လယ်ယာမြေထဲရွှေတူးဖော်နေတာကို ရပ်တန့်ပေးဖို့ဒေသခံတွေတောင်းဆိုနေ
ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင် မချမ်းဘော့မြို့နယ် ဆင်လုံဒမ်း (၂) ကျေးရွာက လယ်မြေတွေမှာ ရွှေအလွန်အကျွံ တူးဖော်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။
Read More » -
Jul- 2026 -23 July
နာမ့်ထွမ်ချောင်း ရွှေတူးဖော်မှုကြောင့် လယ်ယာမြေထိခိုက်မှာကို စိုးရိမ်
ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်က ဒေသခံတွေ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအတွက် အဓိကအားထားနေရတဲ့ နာမ့်ထွမ်ချောင်းမှာ စက်ယန္တရားကြီးတွေနဲ့ ရွှေအလွန်အကျွံတူးဖော်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။
Read More » -
22 July
ရွှေတူးဖော်မှုကြောင့် လမ်းတံတားပျက်စီး၊ ဒေသခံတွေ သွားလာရေးခက်ခဲ
ကချင်ပြည်နယ် ပူတာအိုမြို့နယ် မကျော့ဝါကျေးရွာမှာ ရွှေတူးဖော်မှုတွေကြောင့် ကျေးရွာအတွင်း ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတွေ ပိုမိုများပြားလာပေမယ့် သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တွေဘက်က တာဝန်ယူဖြေရှင်းပေးတာ မရှိဘူးလို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ မကျော့ဝါကျေးရွာဟာ ပူတာအိုမြို့နဲ့ တစ်မိုင်ခန့်အကွာမှာ တည်ရှိပြီး ရွှေတူးဖော်မှုတွေဟာ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ပိုမိုဆိုးရွားလာနေတယ်လို့…
Read More » -
16 July
ခေါင်လန်ဖူးမှာ တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်တွေ သတ္တုတူးဖော်ဖို့ ပြင်ဆင်နေ
ကချင်ပြည်နယ် ပူတာအိုခရိုင် ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ထဲမှာ မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်တစ်လျှောက် မြန်မာဘက်ခြမ်းမှာ တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်တွေ သတ္တုတူးဖော်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။
Read More » -
3 July
ကန့်ကွက်နေတဲ့ကြားက လယ်ယာမြေတွေပေါ် ရွှေတူးဖော်ဖို့ပြင်ဆင်နေ
ပူတာအိုမြို့ရဲ့ အရှေ့ဘက် မြို့နဲ့ ၅ မိုင်ကျော်အကွာရှိ မကပ်မုံကျေးရွာမှာ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးနဲ့ ရွှေလုပ်ငန်းရှင်တွေက ဒေသခံတချို့ကန့်ကွက်နေတဲ့ကြား လယ်ယာမြေတွေပေါ် ရွှေတူးဖော်ဖို့ လုပ်နေတယ်လို့ မကပ်မုံကျေးရွာနေ အမျိုးသားတစ်ဦး KNG ကို ပြောပါတယ်။
Read More » -
Jun- 2026 -26 June
မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို ၈ နှစ်အတွင်းအပြီးဆောက်လုပ်မည်
ကချင်ပြည်နယ်မှာ ပြည်သူလူထုတွေ ကန့်ကွက်နေတဲ့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို ၈ နှစ်တာအတွင်းမှာ မဖြစ်ဖြစ်အောင် အပြီးဆောက်လုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကချင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးခက်ထိန်နန်က အသိပေးပြောလိုက်ပါတယ်။
Read More » -
24 June
ချိီဖွေမြို့အနီး မြေရှားတူးဖော်လာမှုအပေါ် ဒေသခံတွေကန့်ကွက်
ကချင်ပြည်နယ် ချီဖွေမြို့နဲ့ နီးကပ်စွာ မြေရှားသတ္တုတူးဖော်ဖို့ သတ္တုဆိုက်တွေ ဝင်ရောက်လာနေတာကြောင့် ကျေးရွာတချို့မှာ ဒေသခံတွေ ကန့်ကွက်နေကြပါတယ်။
Read More » -
13 June
မြစ်ဆုံရေကာတာစီမံကိန်း ထာဝရဖျက်သိမ်းပေးဖို့ လူငယ်များတောင်းဆို
မြစ်ဆုံဆည် အလိုမရှိကြောင်းနဲ့ မြစ်ဆုံရေကာတာစီမံကိန်းကို ထာဝရဖျက်သိမ်းပေးဖို့ တောင်းဆိုတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်ကို မြစ်ကြီးနားဒေသခံ လူငယ်တွေက ဒီကနေ့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဇွန် ၁၃ ရက် ဒီနေ့မနက်ပိုင်းမှာ မြစ်ဆုံရေကာတာစီမံကိန်း ထာဝရဖျက်သိမ်းပေးရန်၊ မြစ်ဆုံဆည်အလိုမရှိကြောင်းနဲ့ မြစ်ဆုံသည် ရောင်းကုန်မဟုတ်၊ ဧရာဝတီမြစ် ရှင်သန်ဖို့ မြစ်ဆုံကို ကာကွယ်ကြဖို့ တိုက်တွန်းတောင်းဆိုတဲ့ အစီအစဉ်ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ မြစ်ကြီးနားဒေသခံ လူငယ်တွေဆီက သိရပါတယ်။ “လူငယ်တွေမှာလည်း အမြင်တွေအများကြီးရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် လူငယ်တွေအားလုံးကလည်း ဒီမြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို မလုပ်သင့်ဘူးဆိုတာ သိတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီကာလမှာ ဒါကို အလေးနက်မထားနိုင်ကြဘူး။ ဒါကို ကန့်ကွက်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် အပြောနဲ့ပဲ တတ်နိုင်ပြီး Action ပိုင်းမှာ အားနည်းနေကြရတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒါကို ကျနော်တို့ လူငယ်တွေ မကာကွယ်ရင်၊ မပါဝင်ရင် နောက် Generation တွေလည်း ဒီအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု လုံးဝရှိလာမှာ မဟုတ်တော့ဘူး” လို လှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်သူ လူငယ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ မြစ်ကြီးနားဒေသခံ လူငယ်တချို့ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ဒီလှုပ်ရှားမှုမှာ မြစ်ဆုံရေကာတာစီမံကိန်း ထာဝရဖျက်သိမ်းပေးရန်၊ မြစ်ဆုံဆည်အလိုမရှိ၊ လွတ်လပ်စွာ စီးဆင်းပါစေ ဧရာဝတီ၊ ဧရာဝတီကို ကာကွယ်ကြပါစို့၊ ပြည်သူ့အသံ နားထောင်ပါ၊ မြစ်ဆုံသည် ရောင်းကုန်မဟုတ် စတဲ့ စာတမ်းတွေကို ဧရာဝတီမြစ်ပေါ် မျောချပြီး တောင်းဆိုဆန္ဒပြခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။ မြစ်ဆုံရေကာတာစီမံကိန်းကို ကန့်ကွက်ကြောင်းနဲ့ စီမံကိန်းဖျက်သိမ်းပေးရန် မြစ်ကြီးနားမှာ ဒေသခံတွေ၊ လူငယ်တွေ၊ ကျောင်းသားတွေဟာ လုံခြုံရေးစိုးရိမ်ရတဲ့ အခြေအနေကြားကနေ လှုပ်ရှားမှုနဲ့ တောင်းဆိုမှုအစီအစဉ်တွေကို ဆက်တိုက် လုပ်ဆောင်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း စစ်ကော်မရှင်အစိုးရခန့် ကချင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့နဲ့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်း ဖြစ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ဝင်တွေက မြစ်ဆုံစီမံကိန်းပေါ် လူထုတွေရဲ့ သဘောတူညီမှုကို အတင်းအဓမ္မရယူတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ၊ စည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းတွေကို ဆက်တိုက် လုပ်ဆောင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ “မြစ်ဆုံဟာ ဂေဟစနစ်ပျက်စီးမှုနဲ့ သဘာဝက တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ပိုပြီး ပျက်စီးယိုယွင်းနေပြီ။ အဲဒီမှာ ပိုဆိုးတာက မြစ်ဆုံစီမံကိန်းလုပ်ဖို့ဆိုပြီး ဝင်ရောက်လာကတည်းက သူတို့ တောင်တွေကို ဖျက်ဆီးပစ်တယ်၊ သူတို့ယူချင်တာ အကုန် တူးဖော်ထုတ်ယူလိုက်တယ်။ ဒါတောင် အခု ရေကာတာ မလုပ်သေးဘူး။ ရေကာတာလုပ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတုန်းမှာပဲ သူတို့ဖျက်ဆီးလိုက်တဲ့ မြေယာတွေ၊ တောတောင်တွေ အတော်များနေပြီ။ အခု မြစ်ဆုံစီမံကိန်း ပြန်လုပ်မယ်ဆိုတော့ ဒီထက်ဆိုးရွားတဲ့ ဘေးအန္တရာယ်တွေ ထပ်ကြုံရမှာ။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့ လူငယ်တွေ ဒါကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ရမယ်လို့ ခံယူတယ်” လို့ မြစ်ကြီးနားဒေသခံ လူငယ်က ဆက်ပြောပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလနောက်ဆုံးပတ်ကလည်း ကချင်လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (KHRW) နဲ့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား လူငယ်တွေ ပူးပေါင်းပြီး စစ်ကော်မရှင်ဖော်ဆောင်နေတဲ့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်း ကန့်ကွက်ရေး လှုပ်ရှားမှုအစီအစဉ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါအပြင် ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီ ၂၉ ရက်ကလည်း မြစ်ကြီးနားနဲ့ ဝိုင်းမော်ဒေသခံ ၈၀ ကျော် စုဝေးကာ ဧရာဝတီမြစ်တစ်နေရာမှာ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ဖို့ ဆန္ဒပြတောင်းဆိုမှု အစီအစဉ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်က ပြန်လည်ကြိုးစားနေတဲ့ မြစ်ဆုံရေကာတာစီမံကိန်းကို ကန့်ကွက်တဲ့သူတွေကို ဖမ်းဆီးအရေးယူမယ်လို့ ဥပဒေထုတ်ပြီး ခြိမ်းခြောက်ထားတာကြောင့် ဒေသခံတွေဟာ မြစ်ဆုံရေကာတာကို လွတ်လပ်စွာ ကန့်ကွက်နိုင်ဖို့အတွက်လည်း လုံခြုံရေးစိုးရိမ်မှုတွေ ကြုံနေရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဖြစ်နိုင်တဲ့နည်းလမ်းတွေနဲ့ မြစ်ဆုံဆည် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုတွေကို ပုံမှန် လုပ်ဆောင်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း မြစ်ဆုံရေကာတာစီမံကိန်း လုံးဝဖျက်သိမ်းသွားရေးအတွက် ဒေသအသင်းအဖွဲ့အားလုံး ပါဝင်လာနိုင်ဖို့နဲ့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ KIO ရဲ့ သဘောထားကိုလည်း ထုတ်ပြန်ပေးဖို့ ကချင်လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့က တောင်းဆိုနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ By – ဂျာဘောက်ရာ
Read More » -
11 June
နယ်စပ်မြစ်များ အဆိပ်သင့်မှုကို ဝိုင်းဝန်းဖြေရှင်းရန် တောင်းဆို
မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာတော့ ကချင်ပြည်နယ်တင်မကဘဲ ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်မှာလည်း သတ္တုတူးဖော်မှုတွေ တဖြည်းဖြည်း ပိုကျယ်ပြန့်လာနေတယ်လို့ ပြောရပါတယ်။ အခုလက်ရှိမှာ ထိုင်း–မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက်က သတ္တုတူးဖော်တဲ့နေရာတွေကြောင့် မြစ်ရေညစ်ညမ်းမှုနဲ့ အဆိပ်သင့်မှုတွေ ဖြစ်နေတဲ့အပေါ် လူထုဘက်က ဝိုင်းဝန်းဖြေရှင်းပေးဖို့ တောင်းဆိုနေကြပါတယ်။ အဲဒီအပြင် အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ ဝယ်လိုအားကြောင့် မြန်မာမှာ သတ္တုတူးဖော်မှုတွေက တစ်စတစ်စ ပိုများလာနိုင်ပြီး နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မြစ်ရေညစ်ညမ်းမှုတွေကလည်း ဆက်ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အရေး လေ့လာသူတွေက ထောက်ပြထားပါတယ်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်သုတေသနလုပ်နေသူ ဦးဇုန်းတိန့်ကတော့ “မြေရှားတူးဖော်မှုတွေက မြန်မာပြည်ထဲမှာ တဖြည်းဖြည်း များလာနေတယ်။ ကချင်မှာတင်မကဘဲ ရှမ်းပြည်မှာလည်း ကျယ်ပြန့်လာတယ်။ ၀ဒေသမှာလည်း တူးဖော်မှုတွေ တိုးလာနေတယ်။ ဒီလိုဆက်သွားရင် ဝယ်လိုအားကြောင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မြစ်ရေညစ်ညမ်းမှုတွေ ဆက်ဖြစ်လာမယ်” လို့ ပြောပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၃၁ ရက်ကနေ ဇွန်လ ၅ ရက်အထိ ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်ကနေ ချင်းရိုင်အထိ “Peace Walk for Rivers” ဆိုတဲ့ အမည်နဲ့ ငြိမ်းချမ်းစွာ လမ်းလျှောက်လှုပ်ရှားမှုကို ၆ ရက်ကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလှုပ်ရှားမှုမှာ ထိုင်းရောက်မြန်မာကျောင်းသားတချို့၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်လှုပ်ရှားသူတွေ၊ ထိုင်း CSO တွေ၊ ပညာရှင်တွေနဲ့ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားတွေ ပါဝင်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဓိကကတော့ ရှမ်းပြည်နယ်ထဲက ထိုင်း–မြန်မာနယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မြစ်တွေဖြစ်တဲ့ နမ့်ခုတ်မြစ်၊ ဆိုင်မြစ်၊ ရုအက်မြစ်၊ မဲခေါင်မြစ်နဲ့ သံလွင်မြစ်တွေမှာ ဖြစ်နေတဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပျက်စီးမှုတွေ၊ အဆိပ်သင့်သတ္တုတူးဖော်မှုတွေကို ရပ်တန့်ဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ကြတာပါ။ လှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ Myanmar Students’ Association – MFU က ကျောင်းသူ ချမ်ကတော့ “မြစ်ရေညစ်ညမ်းမှုဆိုတာ နယ်နိမိတ်မရှိဘူး။ တစ်နိုင်ငံတည်းမဟုတ်ဘဲ အားလုံးကို ထိခိုက်တယ်။ ဒါကြောင့် ငါတို့လည်း ဒီပြဿနာကို အတူတကွဖြေရှင်းချင်တာပါ” လို့ ပြောပါတယ်။ ပြီးတော့ ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့ ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနေ့မှာတော့ ချင်းရိုင်ခရိုင်အစိုးရရုံးမှာ ထိုင်းအစိုးရအဖွဲ့၊ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေ၊ ဒေသခံတွေ တွေ့ဆုံပြီး နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မြစ်ရေညစ်ညမ်းမှုတွေကို အရေးပေါ်ဖြေရှင်းပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ အဓိကကတော့ မြစ်တွေထဲမှာ အာဆင်းနစ်လို အဆိပ်ဓာတ်တွေ ပါဝင်နေတာကို နိုင်ငံတော်အဆင့်နဲ့ စနစ်တကျ စစ်ဆေးပြီး ဖြေရှင်းပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ကြတာပါ။ လက်ရှိအခြေအနေမှာတော့ မြန်မာဘက်က ထွက်တဲ့ သတ္တုတွေကို အဓိကဝယ်ယူနေတဲ့ တရုတ်ကုမ္ပဏီတွေဘက်က လုပ်ဆောင်နေတဲ့ တူးဖော်မှုတွေကိုလည်း စနစ်တကျ စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ပေးဖို့ တိုက်တွန်းမှုတွေ ရှိနေပါတယ်။ ဦးဇုန်းတိန့်ကလည်း “မြစ်တွေမှာ နယ်နိမိတ်မရှိဘူး၊ အထက်ပိုင်းမှာ ထိန်းချုပ်မှုမရှိရင် အောက်ပိုင်းက တိုင်းပြည်တွေကိုပါ ထိခိုက်တယ်။ အခုလည်း ထိုင်းဘက်မှာ စိုးရိမ်နေကြတာ ဒီအကြောင်းကြောင့်ပဲ” လို့ ဆက်ပြောပါတယ်။ အခုလို အခြေအနေတွေကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း ၀ဒေသအပါအဝင် ကချင်ပြည်နယ်နဲ့ ပဋိပက္ခဒေသတွေမှာ သတ္တုတူးဖော်မှုတွေ ထိန်းချုပ်ဖို့ ခက်ခဲနေပြီး ရေထုညစ်ညမ်းမှုတွေက နယ်စပ်နိုင်ငံတွေအထိ ထိခိုက်လာနေတယ်လို့လည်း ထောက်ပြနေကြပါတယ်။…
Read More »