တိုက်ပွဲ
-
သတင်း
ဗန်းမောက်မြို့အရှေ့ခြမ်း တိုက်ပွဲဖြစ်နေ
စစ်ကိုင်းနဲ့ကချင်အစပ် ဗန်းမောက်မြို့အရှေ့ခြမ်းကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဒီရက်ပိုင်းအတွင်း စစ်ကြောင်းထိုးစစ်ရေးလှုပ်ရှား လာတဲ့အတွက် နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေတယ်လို့စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေကပြောပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့ကစလို့ ရှမ်းနီအမျိုးသားတပ်မတော် SNA နဲ့စစ်ကော်မရှင်ပူးပေါင်းတပ်တွေဟာ ဗန်းမောက်မြို့ အရှေ့ဘက်ခြမ်း ကျွဲကောကြီးကျေးရွာတစ်ဝှိုက်ကိုဦးတည်စစ်ကြောင်းထိုးလာရာကနေတိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားနေတာလို့ ကာကွယ်ရေးတပ်တွေနဲ့နီးစပ်တဲ့ ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ “မြို့ထဲကနေ…
Read More » -
-
ဆောင်းပါး
-
သတင်းဆောင်းပါး
ကချင်ဒေသက စစ်ဘေးရှောင်များ လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီလိုအပ်နေ
“အခုဒီမှာ လုပ်ကိုင်စားသောက်ဖို့ နေရာမရှိတော့ အရမ်းခက်ခဲတယ်။ကလေးတွေကများ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေနဲ့ဆိုတော့လေ” လို့ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်စစ်ရှောင်းစခန်းတစ်ခု စစ်ဘေးရှောင်အမျိုးသမီးက ပြောပါတယ်။ ကုလသမ္မဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း စစ်ရှောင်ဦးရေ ၇၅၀,၀၀ ပေမယ့် လက်ရှိ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်အထိ ကချင်ပြည်နယ်အတွင်း စစ်ရှောင်ဦးရေဟာ ၂၄၃,၂၀၀ ဦးထိ ရှိလာပြီလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါဟာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၅ နှစ်အတွင်း စစ်ရှောင်ဦးရေ ၁၆၈၂၀၀ အထိသိသိသာသာတိုးလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလို စစ်ရှောင်ဦးရေ တိုးလာတာနဲ့အမျှ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီတွေကလည်း အရေးပေါ်လိုအပ်လာပါတယ်။ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ၅ နှစ်ကျော်အတွင်း ကချင်ပြည်နယ်မှာ တိုက်ပွဲတွေ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ဝိုင်းမော်၊ ဖားကန့်၊ ဗန်းမော် စတဲ့ဒေသတွေမှာ ၂၀၂၄ မတ်လဝန်းကျင်ကစပြီး စစ်ရေးအရှိန်မြင့်လာတဲ့အတွက် ပြည်သူတွေ ထပ်မံတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပါတယ်။ စစ်ရှောင်ခါစ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေကနေ အစားအသောက်၊ ကျန်းမာရေး အထောက်အပံ့ရခဲ့ပေမယ့် ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီလ မှာ အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့် အစိုးရ လက်ထက် နိုင်ငံတကာအကူအညီတွေကို ရပ်ဆိုင်းတော့မယ်လို့ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက် WFP ကနေပြီးတော့ ရန်ပုံငွေ မလုံလောက်မှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံက လူဦးရေ ၁ သန်းအတွက် စားနပ်ရိက္ခာအထောက်အပံ့တွေ ရပ်ဆိုင်းရတော့မယ်လို့ ၂၀၂၅ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေအတွက် နိုင်ငံတကာ အကူအညီရရှိဖို့ အစစအရာရာ ပိုမိုခက်ခဲလာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်ရှောင်နေတဲ့သူတွေအများစုဟာ လယ်သမားတွေဖြစ်ကြပေမယ့် လက်ရှိ တိမ်းရှောင်နေကြတဲ့ နေရာဒေသတွေမှာ လယ်လုပ်ငန်းလုပ်ဖို့ မြေလည်း မရှိသလို ကိုယ့်ရပ်ရွာပြန်ပြီး လယ်လုပ်ဖို့ကြပြန်ရင်လည်း လက်နက်ကြီးနဲ့ လေကြောင်းရန်တွေကို ကြောက်နေရတယ်လို့ စစ်ရှောင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ “အခုဒီမှာက ကလေးတွေများတယ်၊ ကျောင်းတတ်တဲ့သူတွေ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ ဖျားနာတာတွေရှိတော့ တောဘက်တော့ ပြန်မသွားနိုင်၊ ဒီမှာလုပ်ကိုင်စားသောက်ဖို့ နေရာမရှိတာကြောင့် အရမ်းခက်ခဲနေတယ်”လို့ ဆိုပါတယ်။ ခုလို အခြေအနေတွေကြောင့် လက်ရှိစစ်ရှောင်နေတဲ့ ပြည်သူတွေဘဝဟာ ပိုပြီး ကြပ်တည်းလာနေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လူဦးရေသိပ်သည်းစွာနဲ့နေထိုင်နေရတဲ့စစ်ရှောင်တွေဟာ မိုးရာသီဆိုရင်လည်း ငှက်ဖျား၊ တုပ်ကွေး၊ ဝမ်းလျှောဝမ်းပျက် ရောဂါတွေ ပိုများပြီး ကာကွယ်ဆေးမရှိတာကြောင့် ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ကုသနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကချင်ကျန်းမာရေး အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ ပြောကြားချက်အရ စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေဟာ နိုင်ငံရေးအခြေအနေကြောင့် ကူညီပေးနိုင်မှု ၂၀၂၃ အကုန်လောက်မှာ ပိုခက်လာပြီး အစိုးရအဖြစ် စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေရဲ့ ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် တာဝန်ရှိနေတယ်လို့ ဆေးဝါးလိုက်လံကုသနေတဲ့ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ “ဆေးဝါးကုသရာမှာ လွတ်လွတ်လပ်လပ် လုပ်ခွင့်ရသင့်တယ်။ ပြည်သူတွေကို ဆေးဝါးသယ်ယူပို့ဖို့ခက်၊ လိုက်လံကုသဖို့ခက်နေတယ်။ ရှိသေးတဲ့ ဆေးဝါးတွေကို အချင်းချင်းကူညီပြီး ကုသတာလွဲပြီး မကျန်တော့ဘူး။ ဒါကြောင့် အချင်းချင်း ကူညီမှု အရေးကြီးတယ်”လို့ပြောပါတယ်။ စစ်ရှောင်စခန်းအများစုမှာ သာမန် ရောဂါတွေကို ကုသနိုင်ပေမယ့် ဝမ်းပျက်၊ ငှက်ဖျား၊ တုပ်ကွေး၊ အဆုတ်တီဘီလို ဝေဒနာရောဂါတွေကို ကုသဖို့ ပိုခက်လာနိုင်လာတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တစ်ကြော့ပြန်တိုက်ပွဲကနေ ၁၀ နှစ်ကျော် စစ်ရှောင်နေခဲ့သူတွေလည်း နေရပ်ပြန်ပြီး အခြေချရန် အခက်တွေ့နေကြပါတယ်။ တစ်ကြော့ပြန် စစ်ရှောင်ဒုက္ခသည် ပြည်သူတွေအကြောင်း ပြောပြရမယ်ဆိုရင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် စကစ ဗိုလ်ချုပ်ဦးနေဝင်းလက်ထက် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် ကေအိုင်အေနဲ့ စကစတို့အကြား ၁၉၉၄ခုနှစ်တုန်းက ချုပ်ဆိုထားတဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်ဆဲရေး စာချုပ်ဟာ စကစဘက်က ကေအိုင်အေကို နယ်ခြားစောင့်တပ်အနေနဲ့ အသွင်းပြောင်းဖို့ ဖိအားပေးရာကစပြီး ပျက်စီးလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။…
Read More » -
-
လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု
-
သတင်း
ဘန်ရှောင်ရွာမှာ ဝတပ်ဖွဲ့ကားက ဆိုင်ကယ်စီးလူငယ်တစ်ဦးကို ဝင်တိုက်ပြီး လျော်ကြေးပြန်တောင်းဆိုမှုဖြစ်ပွား
ရှမ်းမြောက် လားရှိုးမြို့နယ် ဘန်ရှောင်ကျေးရွာမှာ United Wa State Army (UWSA) ဝတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ဒေသခံလူငယ်တစ်ဦးကို ကားနဲ့တိုက်ခဲ့ပြီး အဲဒီလူငယ်ဆီကနေ လျော်ကြေးငွေကို အတင်းအဓ္ဓမပြန်တောင်းယူခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ ဖြစ်စဉ်မှာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်နေ့ မိုင်းယော်ကျေးရွာအနီး ဘန်ရှောင်ကျေးရွာမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာဖြစ်ပြီး UWSA တပ်ဖွဲ့အရှိန်နဲ့မောင်းလာတဲ့ Four Wheel ကားတစ်စီးက လမ်းသွယ်ကနေ မောင်းလာတဲ့ ဆိုင်ကယ်တစ်စီးကို ဝင်တိုက်ခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။ အဲဒီနောက် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့မှာတော့ UWSA တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက အဆိုပါလူငယ်ဆီကနေ ငွေကျပ် ၄၅၀,၀၀၀ (လေးသိန်းငါးသောင်း) ကို လျော်ကြေးအဖြစ် အတင်းအဓ္ဓမပေးချေခိုင်းခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆိုပါတယ်။ “ကျမတို့ရွာထဲမှာ UWSA တပ်ဖွဲ့တွေ ကားနဲ့ ဆိုင်ကယ်တိုက်ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဆိုင်ကယ်စီးတဲ့လူငယ်ကို ပြောင်းပြန်လျော်ကြေးပေးခိုင်းပါတယ်။ မတရားလျော်ကြေးမတောင်းဖို့ ရွာသားတွေ ဝိုင်းတားမြစ်ပြောဆိုပေမဲ့ ဂရုမစိုက်ဘူး။ ငွေအတင်းယူသွားပါတယ်။ UWSA တွေက ရွာကို နိုင်ထက်စီးနင်း လုပ်နေပါတယ်” လို့ ဒေသခံအမျိုးသမီးတစ်ဦးက KNG သတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။ ဒေသခံတွေပြောချက်အရ လျော်ကြေးငွေမတောင်းယူဖို့ ရွာလူကြီးတွေနဲ့ဒေသခံများ ဝိုင်းဝန်းပြောဆိုခဲ့ပေမယ့်လည်း UWSA ဘက်က ဂရုမစိုက်ဘဲ ငွေကိုအတင်းတောင်းယူသွားခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ လက်ရှိမှာလည်း ဘန်ရှောင်ရွာအထက် ကောင်းမိုးရွာမှာ UWSA တပ်ဖွဲ့က စစ်သင်တန်းကွင်းလုပ်ဖို့ပြင်ဆင်နေပြီး လမ်းသွားလမ်းလာကို ပိတ်ပင်ထားတဲ့အတွက် ဒေသခံတွေ သွားလာရေးအခက်အခဲ ကြုံတွေ့နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကျေးရွာအတွင်း ဒေသခံများ ရေသွယ်ယူတဲ့နေရာများအနီးနှင့် ရွာနယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ သစ်တောများကို ခုတ်ယူရောင်းချတာ၊ မီးသွေးဖုတ်တာ ဆက်တိုက်လုပ်နေတယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေ ပြောပါတယ်။ “ရွာထဲမှာ ဘယ်သူမှ မပြောရဲပါဘူး။ သွားပြောလည်း နားမထောင်ဘူး။ သူတို့က လက်နက်ကိုင်တွေဖြစ်တော့ မလိုလားပေမဲ့ အသံမထွက်ရဲကြဘူး။ ရွာက သစ်တောတွေလည်း ပြုန်းတီးကုန်ပါပြီ။ ပြောရင် လုံခြုံရေးစိုးရိမ်ရပါတယ်” လို့ ဒေသခံအမျိုးသမီးတစ်ဦးက ဆက်လက်ပြောကြားပါတယ်။ ဘန်ရှောင်ရွာအပါအဝင် အဲဒီဘက်ရွာတစ်ကြောမှာရှိတဲ့ သစ်တောတွေအားလုံး ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ခုနှစ်ကတည်း ဆက်တိုက်ထုတ်ယူနေတာကြောင့် လက်ရှိမှာတော့အားလုံးပြောင်သလောက်ရှိသွားပြီလို့ဆိုပါတယ်။ ဘန်ရှောင်ကျေးရွာဟာ လားရှိုးမြို့ အရှေ့ဘက်ခြမ်း မိုင်းယော် (Mungyaw) အထက်ဘက်မှာ တည်ရှိပြီးအိမ်ခြေ ၂၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ ကချင်သမိုင်းဝင် ကျေးရွာတစ်ခုဖြစ်သလို ကချင်လူမျိုး သီးသန့်နေထိုင်ကြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီရွာမှာကချင်လွတ်လပ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားလည်း ရှိပေမဲ့ UWSA တွေက KIO တွေကို ရွာမှာရုံးစိုက်ခွင့်လည်း ပိတ်ပင်ထားသလို ဒေသခံတွေကိုလည်း KIO ကို အခွန်မဆောင်ဖို့ တားမြစ်ထားတယ်လို့ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ By – ဂျာဘောက်ရာ
Read More » -
-
-
-
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်
-
မြေယာနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်
မြစ်ဆုံဆည်လုပ်တာက ဧရာဝတီကို သတ်တာပဲ
လူထုရဲ့ကန့်ကွက်မှုတွေကြောင့် အစိုးရနှစ်ဆက် ၁၄ နှစ်ကျော်ကြာ ရပ်နားခဲ့ရတဲ့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို စစ်ကော်မရှင်က အာဏာသိမ်းပြီး ၅ နှစ်ပြည့်ချိန် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစပိုင်းမှာပဲ ပြန်လည်အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ဆိုတဲ့ အရိပ်အယောင်တွေ စတင်တွေ့လာရပြီဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၉နဲ့၃၀ ရက်နေ့တွေကဘဲ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ် ပမ္မတီးကွက်သစ် လီဆူကွင်းနဲ့ မိုးလုံလေလုံကွင်းတို့မှာ ဧရာဝတီမြစ်ဆုံ–မြစ်ညာ မြစ်ဝှမ်း ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းဆိုင်ရာ အထောက်အကူပြုရေးနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုတဲ့ ခေါင်းစဥ်နဲ့ ဒေသခံ ကော်မတီဝင်၊ ပညာရှင်တွေနဲ့ ဒေသခံလူထုဆွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲကိုပြုလုပ်ခဲ့ကြတယ်လို့ မြစ်ကြီးနားမြို့ခံ တွေကပြောပါတယ်။ ဒီဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ…
Read More » -
-
-
-
