သတင်းဆောင်းပါး
-
Feb- 2026 -25 February
ကချင်ဒေသက စစ်ဘေးရှောင်များ လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီလိုအပ်နေ
“အခုဒီမှာ လုပ်ကိုင်စားသောက်ဖို့ နေရာမရှိတော့ အရမ်းခက်ခဲတယ်။ကလေးတွေကများ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေနဲ့ဆိုတော့လေ” လို့ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်စစ်ရှောင်းစခန်းတစ်ခု စစ်ဘေးရှောင်အမျိုးသမီးက ပြောပါတယ်။ ကုလသမ္မဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း စစ်ရှောင်ဦးရေ ၇၅၀,၀၀ ပေမယ့် လက်ရှိ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်အထိ ကချင်ပြည်နယ်အတွင်း စစ်ရှောင်ဦးရေဟာ ၂၄၃,၂၀၀ ဦးထိ ရှိလာပြီလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါဟာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၅ နှစ်အတွင်း စစ်ရှောင်ဦးရေ ၁၆၈၂၀၀ အထိသိသိသာသာတိုးလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလို စစ်ရှောင်ဦးရေ တိုးလာတာနဲ့အမျှ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီတွေကလည်း အရေးပေါ်လိုအပ်လာပါတယ်။ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ၅ နှစ်ကျော်အတွင်း ကချင်ပြည်နယ်မှာ တိုက်ပွဲတွေ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ဝိုင်းမော်၊ ဖားကန့်၊ ဗန်းမော် စတဲ့ဒေသတွေမှာ ၂၀၂၄ မတ်လဝန်းကျင်ကစပြီး စစ်ရေးအရှိန်မြင့်လာတဲ့အတွက် ပြည်သူတွေ ထပ်မံတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပါတယ်။ စစ်ရှောင်ခါစ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေကနေ အစားအသောက်၊ ကျန်းမာရေး အထောက်အပံ့ရခဲ့ပေမယ့် ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီလ မှာ အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့် အစိုးရ လက်ထက် နိုင်ငံတကာအကူအညီတွေကို ရပ်ဆိုင်းတော့မယ်လို့ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက် WFP ကနေပြီးတော့ ရန်ပုံငွေ မလုံလောက်မှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံက လူဦးရေ ၁ သန်းအတွက် စားနပ်ရိက္ခာအထောက်အပံ့တွေ ရပ်ဆိုင်းရတော့မယ်လို့ ၂၀၂၅ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေအတွက် နိုင်ငံတကာ အကူအညီရရှိဖို့ အစစအရာရာ ပိုမိုခက်ခဲလာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်ရှောင်နေတဲ့သူတွေအများစုဟာ လယ်သမားတွေဖြစ်ကြပေမယ့် လက်ရှိ တိမ်းရှောင်နေကြတဲ့ နေရာဒေသတွေမှာ လယ်လုပ်ငန်းလုပ်ဖို့ မြေလည်း မရှိသလို ကိုယ့်ရပ်ရွာပြန်ပြီး လယ်လုပ်ဖို့ကြပြန်ရင်လည်း လက်နက်ကြီးနဲ့ လေကြောင်းရန်တွေကို ကြောက်နေရတယ်လို့ စစ်ရှောင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ “အခုဒီမှာက ကလေးတွေများတယ်၊ ကျောင်းတတ်တဲ့သူတွေ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ ဖျားနာတာတွေရှိတော့ တောဘက်တော့ ပြန်မသွားနိုင်၊ ဒီမှာလုပ်ကိုင်စားသောက်ဖို့ နေရာမရှိတာကြောင့် အရမ်းခက်ခဲနေတယ်”လို့ ဆိုပါတယ်။ ခုလို အခြေအနေတွေကြောင့် လက်ရှိစစ်ရှောင်နေတဲ့ ပြည်သူတွေဘဝဟာ ပိုပြီး ကြပ်တည်းလာနေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လူဦးရေသိပ်သည်းစွာနဲ့နေထိုင်နေရတဲ့စစ်ရှောင်တွေဟာ မိုးရာသီဆိုရင်လည်း ငှက်ဖျား၊ တုပ်ကွေး၊ ဝမ်းလျှောဝမ်းပျက် ရောဂါတွေ ပိုများပြီး ကာကွယ်ဆေးမရှိတာကြောင့် ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ကုသနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကချင်ကျန်းမာရေး အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ ပြောကြားချက်အရ စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေဟာ နိုင်ငံရေးအခြေအနေကြောင့် ကူညီပေးနိုင်မှု ၂၀၂၃ အကုန်လောက်မှာ ပိုခက်လာပြီး အစိုးရအဖြစ် စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေရဲ့ ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် တာဝန်ရှိနေတယ်လို့ ဆေးဝါးလိုက်လံကုသနေတဲ့ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ “ဆေးဝါးကုသရာမှာ လွတ်လွတ်လပ်လပ် လုပ်ခွင့်ရသင့်တယ်။ ပြည်သူတွေကို ဆေးဝါးသယ်ယူပို့ဖို့ခက်၊ လိုက်လံကုသဖို့ခက်နေတယ်။ ရှိသေးတဲ့ ဆေးဝါးတွေကို အချင်းချင်းကူညီပြီး ကုသတာလွဲပြီး မကျန်တော့ဘူး။ ဒါကြောင့် အချင်းချင်း ကူညီမှု အရေးကြီးတယ်”လို့ပြောပါတယ်။ စစ်ရှောင်စခန်းအများစုမှာ သာမန် ရောဂါတွေကို ကုသနိုင်ပေမယ့် ဝမ်းပျက်၊ ငှက်ဖျား၊ တုပ်ကွေး၊ အဆုတ်တီဘီလို ဝေဒနာရောဂါတွေကို ကုသဖို့ ပိုခက်လာနိုင်လာတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တစ်ကြော့ပြန်တိုက်ပွဲကနေ ၁၀ နှစ်ကျော် စစ်ရှောင်နေခဲ့သူတွေလည်း နေရပ်ပြန်ပြီး အခြေချရန် အခက်တွေ့နေကြပါတယ်။ တစ်ကြော့ပြန် စစ်ရှောင်ဒုက္ခသည် ပြည်သူတွေအကြောင်း ပြောပြရမယ်ဆိုရင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် စကစ ဗိုလ်ချုပ်ဦးနေဝင်းလက်ထက် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် ကေအိုင်အေနဲ့ စကစတို့အကြား ၁၉၉၄ခုနှစ်တုန်းက ချုပ်ဆိုထားတဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်ဆဲရေး စာချုပ်ဟာ စကစဘက်က ကေအိုင်အေကို နယ်ခြားစောင့်တပ်အနေနဲ့ အသွင်းပြောင်းဖို့ ဖိအားပေးရာကစပြီး ပျက်စီးလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။…
Read More » -
Nov- 2025 -16 November
အောင်လအင်ဆန်၏ Hall of Fame ခရီးလမ်းက မြန်မာ့တိုက်ခိုက်ရေးအနာဂတ်ကို မည်သို့ ပြောင်းလဲစေခဲ့ပါသလဲ
“မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံတစ်ယောက် ရှိတာဘယ်လိုခံစားရသလဲ?”
Read More » -
Oct- 2025 -23 October
ကချင်ဒေသတွင်း စစ်တပ်က လူသတ်ပွဲကျင်းပခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာလ
အောက်တိုဘာလဟာ ရက်စက်မှုအပေါင်းသရဖူဆောင်းထားတဲ့ စစ်တပ်ရဲ့လေကြောင်းပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကချင်ဒေသမှာ အပြစ်မဲ့ပြည်သူရာချီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သွေးမြေကျပြီး သေဆုံးခဲ့ရတဲ့လဖြစ်ပါတယ်။ အာဏာသိမ်းပြီး တစ်နှစ်ကျော်အကြာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်ည ထင်မှတ်မထားတဲ့ လေကြောင်းပစ်ခတ်မှုဟာ ဖားကန့်ဒေသ အနန့်ပါနေရာဦးတည်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလေကြောင်းပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကချင်အနုပညာရှင်တစ်ချို့…
Read More » -
8 October
လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေကြား ရှင်သန်ဖို့ခက်ခဲလာတဲ့ ဖားကန့်ပြည်သူများ
“KIA ကနေ စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် တပ်သားစုဆောင်းနေတာက ရည်ရွယ်ချက်ရှိပါတယ်။ တစ်ခုက စည်းလုံးညီညွှတ်ဖို့ရယ်။ နောက်ပြီး ငြင်းဆန်တာတွေရှိရင် ကြမ်းတမ်းတဲ့နည်းလမ်းတွေ အသုံးပြုပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ဘယ်သူတွေကို ဖမ်းသလဲဆိုရင် များသောအားဖြင့် ပထက ကချင်လူမျိုးတွေက စစ်မှုမထမ်းမနေရ လုပ်နေတာဖြစ်တဲ့အတွက် ခေါ်ပါတယ်။ ပြီးရင် ကချင်ပြည်နယ်မှာ နေထိုင်ကြတဲ့ ဘယ်လူမျိုးမဆို တော်လှန်ရေးလုပ်ငန်းမှာ ပါဝင်ဖို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီတော်လှန်ရေးလုပ်ငန်းက အားလုံးမှာတာဝန်ရှိပါတယ်”လို့ပြောပါတယ်။
Read More » -
Aug- 2025 -27 August
စစ်ရေးအရှိန်ပိုပြင်းထန်လာတဲ့ ဖားကန့်ဒေသ ဘယ်လိုဆက်ဖြစ်လာနိုင်မလဲ
စစ်တပ်အာဏာပြန်ရဖို့ အပြင်းထန်ကြိုးပမ်းနေတဲ့ ကချင်ပြည်နယ်ရဲ့ အဖိုးတန်ကျောက်စိမ်းထွက်ရှိရာ ဖားကန့်ဒေသမှာ စစ်တပ်က အင်အားထောင်ချီဖြည့်တင်းနေရာယူလိုက်ပြီးနောက် ဖားကန့်ပြည်သူတွေကြား စစ်ရေးစိုးရိမ်မှုဟာ တစ်ထစ်တိုးလို့လာပါတယ်။ လတ်တလော ဖားကန့်ဒေသထဲကို ဝင်ရောက်ထားတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ် စစ်ကြောင်းတွေဟာ လက်လွတ်လိုက်ရတဲ့နေရာတစ်ချို့ပြန်ရဖို့နဲ့ စစ်ရေးအရ အရေးပါတဲ့ လမ်းကြောင်းတွေကိုထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်နေတဲ့အပြင် ကားမိုင်း…
Read More » -
Jul- 2025 -25 July
ဖားကန့်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ စစ်ကောင်စီတပ် လေကြောင်းအပြင် မြေပြင်လမ်းပိုင်းပိတ်ဆို့မှုအပြင်းအထန်လုပ်ဆောင်နေ
ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၂၃ ရက်ကစလို့ စစ်ကောင်စီတပ်ဟာ ဖားကန့်ဒေသတစ်ခုလုံးကိုပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့အတွက် မြေပြင်စစ်ကြောင်းအပြင် ဝေဟင်လေကြောင်းအကူနဲ့အဆက် မပြတ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ပြီး တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်နေတာ ခုဆိုနှစ်လကျော်ဝန်းကျင်ရှိလာပြီဖြစ်ပါတယ်။
Read More » -
Mar- 2025 -24 March
အခွန် စနစ်တကျကောက်ခံဖို့ ဖားကန့် ပြည်သူများ တောင်းဆို
ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် အခွန်ကောက်ခံရာမှာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု နဲ့ စနစ်တကျဖြစ်မှုကို စံထားဖို့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ KIO ကို ပြည်သူတွေက တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။ လက်ရှိ ဖားကန့်ဒေသတွင်း KIO ကောက်ခံနေတဲ့ အခွန်အမျိုးအစားတွေထဲမှာ ကွမ်းယာဆိုင် ၊ စျေးဆိုင်၊…
Read More » -
7 March
တအောင်း(ပလောင်) နဲ့ အတူတကွ ယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးအတွက် သည်းခံဖို့လိုတယ်လို့ KIO ပြော
တအာင်း (ပလောင်) နဲ့ ကချင်မျိုးနွယ်စုဆိုတာ ရှေးယခင်က အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်လာပြီးတော့ တော်လှန်ရေးခရီးကို အတူလက်တွဲ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြတာကြောင့် မျိုးနွယ်စုအချင်းချင်း ပဋိပက္ခတွေ ဒီထက် မကြီးထွားလာစေဖို့ သည်းခံခြင်းနဲ့ သွားရမယ်လို့ KIO ဘက်က ပြောဆိုပါတယ်။ ရှမ်းမြောက်၊ ကချင်ဆပ်စတိတ် ( Kachin Substate) မှာ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် KIA နဲ့…
Read More » -
Feb- 2025 -24 February
စစ်ကိုင်း – ကချင်အစပ် က KIA နဲ့ PDF တပ်စခန်းတွေ လက်လွှတ်နေရတာ ဘာကြောင့်လဲ
စစ်ကိုင်း–ကချင်အစပ်၊ အင်းတော်မြို့နယ် နဲ့ ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ KIA နဲ့ PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ကာကင်းစခန်း တစ်ခု နဲ့ ၂နှစ်ကျော်ကြာ အထိုင်ချထားတဲ့ စခန်းကုန်းတစ်ခုကို သုံးရက်အတွင်းမှာပဲ လက်လွတ်လိုက်ရတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေ ရှိနေပါတယ်။ အင်းတော်မြို့နယ်ထဲက ကာကင်းစခန်းတစ်ခုကို ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ…
Read More » -
Oct- 2024 -20 October
စိန်ခေါ်မှု များစွာရှိတဲ့ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ
နှစ်ပေါင်း ၆၀ နီးပါး ကွန်မြူနစ်စနစ် နှင့် စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ နယ်ခြားစောင့်တပ် BGF အုပ်ချုပ်မှုစနစ် အောက် တလှည့်စီ နေထိုင်ခဲ့တဲ့ တရုတ်နယ်စပ် ပန်ဝါမြို့ကို KIA တပ် အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်ညမှာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပါတယ်။ ပန်ဝါမြို့ကို အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက် ညနေ ၅ နာရီဝန်းကျင်ကနေ စတင်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ည ၁၀ နာရီဝန်းကျင်မှာ အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ခဲ့တာကြောင့် ၄ နာရီဝန်းကျင်သာ ကြာမြင့်ခဲ့တယ်လို့ ပန်ဝါဒေသခံတွေ ပြောပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့…
Read More »
